Sprawy spadkowe to bardzo ogólne określenie. W tym katalogu mieszczą się  w szczególności sprawy o stwierdzenie nabycia spadku, sprawy o dział spadku i zniesienie współwłasności oraz sprawy o zachowek.

sprawy spadkowe

Sprawy o stwierdzenie spadku są najbardziej specyficznymi. Z zasady stwierdzenie nabycia spadku jest formalnością. Jest to tylko sądowe potwierdzenie rzeczywistego kręgu spadkobierców. Nierzadko zdarza się jednak, iż prosta sprawa przeradza się w długi i trudny spór sądowy. Aby w pełni naświetlić problematykę spraw o stwierdzenie nabycia spadku należy na wstępie przedstawić podstawowe zasady dziedziczenia. I tak dziedziczyć można na podstawie ustawy – przepisy określają kto, w jakiej kolejności i części dziedziczy po zmarłym lub na podstawie pozostawionego przez spadkodawcę testamentu.

Do wspomnianych wcześniej komplikacji w sprawach o stwierdzenie nabycia spadku dochodzi, gdy na przykład dopiero podczas postępowania sądowego członkowie najbliższej rodziny spadkodawcy dowiadują się o istnieniu innych, pozamałżeńskich, dzieci zmarłego. W takich sytuacjach może dojść do próby kwestionowania pochodzenia nowego członka rodziny.

sprawy spadkowe

Najczęstszą przyczyną sporów w postępowaniu spadkowym jest treść pozostawionego przez spadkodawcę testamentu. Zdarza się, że spadkodawca zapisuje cały swój dobytek osobie trzeciej z pominięciem swojej rodziny lub jednemu ze swoich najbliższych pomijając pozostałych. Czasem okazuje się, że taki testament został sporządzony w okresie, gdy spadkodawca zmagał się już z ciężką chorobą. Wówczas w trakcie sprawy o stwierdzenie nabycia spadku osoby czujące się pokrzywdzone  treścią testamentu mogą próbować podważyć jego ważność.  W jednej z takich spraw zmarła zapisała cały swój majątek jednemu z członków dalszej rodziny z pominięciem swoich dzieci i małżonka. W chwili spisywania testamentu cierpiała na zaawansowany nowotwór  szyi. Pokrzywdzona rodzina próbowała udowodnić, iż zmarła w chwili sporządzania testamentu miała ograniczoną świadomość, w wyniku tego, iż guz był bardzo duży i uciskał tętnicę, co skutkowało niedotlenieniem mózgu. W sprawie tej wypowiadał się szereg biegłych z dziedziny medycyny.

Kancelaria prowadziła również ciekawą sprawę o stwierdzenie nabycia spadku, w której przedmiotem było rozstrzygnięcie, czy któryś z dwóch pozostawionych przez zmarłego testamentów jest ważny, czy też zachodzą przesłanki do dziedziczenia ustawowego. Sytuacja wyglądała, bowiem następująco. Zmarły pozostawił dwa testamenty. Pierwszy był spisany przez brata z dopiskiem, iż nie został spisany własnoręcznie, bowiem testujący nie mógł już samodzielnie pisać i to właśnie spisującemu bratu zapisywał cały swój majątek, a drugi był co prawda sporządzony przez notariusza, jednak zachodziło podejrzenie, że w chwili sporządzania testamentu, testujący nie był zdolny do świadomego wyrażania woli. W notarialnym testamencie zmarły zapisał wszystko drugiemu bratu, w który wówczas przez krótki okres zajmował się nim. Oby dwa testamenty były kwestionowane przez żonę i dzieci zmarłego, zarzucających im nieważność i twierdzących, iż w związku z stwierdzenie nabycia spadku powinno nastąpić na ich rzecz na podstawie ustawy. O ile nieważność pierwszego testamentu była oczywista, o tyle kwestia udowodnienia nieważności drugiego była bardzo skomplikowana.

Jak widać nawet z pozoru proste sprawy o stwierdzenie nabycia spadku mogą w pewnych okolicznościach przerodzić się w długi i skomplikowany proces.